Jakie środki biobójcze można legalnie stosować do sprzątania? Poniżej przedstawiamy aktualny wykaz produktów zarejestrowanych w Polsce, z podziałem na substancje czynne i cel stosowania.
Najważniejsze wnioski
- Stosowanie produktów biobójczych bez ważnego pozwolenia z urzędu rejestracji produktów leczniczych jest nielegalne.
- Substancja czynna oraz jej stężenie decydują o skuteczności środka i zakresie jego użycia.
- Produkty z tej samej marki mogą mieć różne rejestracje i zastosowania – należy weryfikować każdy z osobna.
- Wykaz produktów biobójczych zmienia się dynamicznie – aktualność danych jest kluczowa dla legalnego obrotu.
- Kategorie i grupy zastosowania określają dokładnie, gdzie i przez kogo może być używany dany środek.
Czym jest wykaz produktów biobójczych?
Wykaz dopuszczonych środków biobójczych to oficjalna lista preparatów, które uzyskały pozwolenie na obrót od urzędu rejestracji produktów leczniczych, wyrobów medycznych i produktów biobójczych.
Produkty biobójcze są stosowane m.in. do dezynfekcji powierzchni, narzędzi, urządzeń i pomieszczeń. Zgodnie z prawem ich sprzedaż, obrót oraz użycie możliwe są wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia wydanego przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL).
Szukasz firmy sprzątającej, która korzysta tylko z najlepszych środków czyszczących? Sprawdź ofertę Cleanhub.
Wymagania prawne – kto decyduje o dopuszczeniu produktu na rynek?
W Polsce za nadzór nad dopuszczaniem do obrotu produktów biobójczych odpowiada urząd rejestracji produktów leczniczych (URPL). Każdy środek musi przejść proces rejestracji, który obejmuje ocenę:
- skuteczności mikrobiologicznej,
- bezpieczeństwa stosowania dla ludzi i środowiska,
- składu chemicznego i stężenia substancji czynnych,
- celu użycia i kategorii produktu.
Na podstawie pozytywnej oceny urząd wydaje pozwolenie na obrót, ważne zazwyczaj przez określony czas (np. do 2030 r.) lub „na czas nieokreślony”.
Kategorie i grupy środków biobójczych – co oznaczają?
Produkty biobójcze klasyfikowane są według kategorii i grupy użycia, zgodnie z unijnym rozporządzeniem 528/2012. Przykłady:
- Kategoria I, Grupa 2 – dezynfekcja powierzchni i wyposażenia.
- Kategoria I, Grupa 4 – dezynfekcja urządzeń do kontaktu z żywnością.
- Kategoria III, Grupa 19 – środki odstraszające owady.
W artykule skupimy się na produktach z grupy 2 i 4, stosowanych w profesjonalnym sprzątaniu i dezynfekcji.
Substancje czynne w środkach do sprzątania – co faktycznie działa?
W produktach biobójczych do dezynfekcji najczęściej występują następujące substancje czynne:
- Kwas nadoctowy (CAS: 79-21-0) – silny utleniacz, skuteczny wobec bakterii, grzybów, wirusów i przetrwalników.
- Podchloryn sodu (aktywny chlor) – klasyczny składnik wybielaczy i środków do odkażania.
- Aminy (alkiloaminy, amfoteryczne) – stosowane w preparatach powierzchniowo czynnych o działaniu myjąco-dezynfekującym.
- Dichloroizocyjanuran sodowy (troclosene sodium) – rozpuszczalne tabletki do szybkiej dezynfekcji.
Wszystkie te substancje podlegają nadzorowi urzędu rejestracji produktów leczniczych i są szczegółowo opisane w pozwoleniach na obrót.
Przykładowy wykaz środków biobójczych do sprzątania
Poniższa tabela przedstawia kilka produktów z oficjalnego wykazu dopuszczonych środków biobójczych według stanu na 31.10.2025 r., zawierających różne substancje i przeznaczonych do dezynfekcji w ramach sprzątania profesjonalnego i powszechnego.
| # | Nazwa produktu | Substancja czynna | Przeznaczenie | Użytkownik | Kategoria produktu | Ważność pozwolenia |
| 1 | DIVOSAN FORTE | kwas nadoctowy | dezynfekcja zbiorników i instalacji CIP | profesjonalny | Kat I – Grupy 2, 4 | 31.12.2030 |
| 2 | DIVOSAN ACTIV | kwas nadoctowy | dezynfekcja powierzchni i urządzeń | profesjonalny | Kat I – Grupy 2, 3, 4 | 31.12.2030 |
| 3 | DIVOSAN HYPOCHLORITE | aktywny chlor (podchloryn sodu) | ogólna dezynfekcja powierzchni | profesjonalny | Kat I – Grupy 2, 4 | 31.12.2030 |
| 4 | TEGO 2000 | aminy alkilowe (amfoteryczne) | środek do dezynfekcji w roztworze | profesjonalny | Kat I – Grupy 2, 4 | na czas nieokreślony |
| 5 | PRESEPT | dichloroizocyjanuran sodowy (troclosene sodium) | tabletki do szybkiej dezynfekcji powierzchni | powszechny | Kat I – Grupy 2, 3, 4 | 31.12.2024 |
| 6 | ULTRADIS ECO | nadtlenek wodoru | dezynfekcja powierzchni wodoodpornych | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 30.06.2029 |
| 7 | SANI‑SURF | czwartorzędowe aminy | dezynfekcja sanitariatów i urządzeń sanitarnych | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2028 |
| 8 | CHEMOX D | chloran sodu | dezynfekcja wody technologicznej | profesjonalny | Kat I – Grupy 10 | 31.12.2031 |
| 9 | MICROBAC FORCE | alkohol izopropylowy + aminy | szybka dezynfekcja powierzchni płaskich | powszechny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2026 |
| 10 | BIOCLEAN PLUS | N‑(3‑aminopropylo)‑N‑dodecylo‑1,3‑propanodiamina | dezynfekcja podłóg i ścian w obiektach użyteczności publicznej | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2027 |
| 11 | SURFEX C | chlorek benzalkoniowy | dezynfekcja powierzchni w pomieszczeniach biurowych | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 30.09.2029 |
| 12 | HYDROKLIN RTU | nadtlenek wodoru + kwas fosforowy | dezynfekcja szybka, gotowy do użycia | powszechny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2025 |
| 13 | SPOROX TABLET | kwas nadoctowy | dezynfekcja przetrwalników (sterylizacja powierzchni krytycznych) | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2032 |
| 14 | AQUACPUR CHLOR | aktywny chlor | dezynfekcja wody użytkowej i wodociągowej | profesjonalny | Kat I – Grupy 10 | 31.12.2030 |
| 15 | NEUTRODIS NS | czwartorzędowe aminy + alkohol izopropylowy | dezynfekcja urządzeń medycznych | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2028 |
| 16 | ECOCLEAN DIS | kwas nadoctowy + nadtlenek wodoru | środowiskowa dezynfekcja powierzchni z minimalnym wpływem | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2031 |
| 17 | SANIKILL ULTRA | chlorek didodecyldimetyloamoniowy | dezynfekcja pomieszczeń użyteczności publicznej | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2029 |
| 18 | CLEANMASTER 80 | aktywny chlor | dezynfekcja kuchni przemysłowych i powierzchni żywnościowych | profesjonalny | Kat I – Grupy 4 | 31.12.2027 |
| 19 | DISINSECT SURFACE | insektycydy + czwartorzędowe aminy | dezynfekcja i dezynsekcja powierzchni w magazynach | profesjonalny | Kat II – Grupy 19 | 31.12.2026 |
| 20 | MULTISURF PRO | aminy podporządkowane + alkohol etylowy | dezynfekcja wielu typów powierzchni w środowisku szpitalnym | profesjonalny | Kat I – Grupy 2 | 31.12.2028 |
Źródło: oficjalny wykaz produktów biobójczych URPL, stan na 31.10.2025 r.
Jak wybrać odpowiedni środek biobójczy do sprzątania?
Wybór zależy od kilku czynników:
- Rodzaj powierzchni – np. powierzchnie w kuchniach przemysłowych wymagają środków z grupy 4.
- Rodzaj zagrożenia – bakterie, wirusy, grzyby – wybierz preparat o szerokim spektrum działania.
- Tryb stosowania – koncentraty, tabletki, gotowe roztwory (ciecze).
- Użytkownik końcowy – produkty dla użytkownika profesjonalnego nie są przeznaczone do obrotu detalicznego.
Porada od eksperta Cleanhub:
„Podczas wyboru środka dezynfekującego zawsze weryfikuj numer pozwolenia na obrót oraz datę jego ważności. Zdarza się, że produkty tracą ważność, mimo iż nadal są dostępne na rynku. My w Cleanhub korzystamy wyłącznie z preparatów z aktualnym wpisem w wykazie urzędu rejestracji.”
Gdzie sprawdzić wykaz dopuszczonych środków biobójczych?
Aktualny wykaz produktów biobójczych znajduje się na stronie Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych pod adresem: urpl.gov.pl
Szukasz firmy sprzątającej w Katowicach, która kompleksowo zajmie się sprzątaniem Twojej firmy? Skontaktuj się z Cleanhub. Oferujemy sprzątanie biur w Katowicach, sprzątanie magazynów i hal produkcyjnych i wiele więcej.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
1. Czy każdy produkt dezynfekujący jest produktem biobójczym?
Nie – tylko te, które zawierają substancje czynne o działaniu biobójczym i są zarejestrowane przez urząd. Inne mogą być np. detergentami bez działania bakteriobójczego.
2. Czy produkt może być stosowany bez pozwolenia, jeśli działa skutecznie?
Nie – niezależnie od skuteczności, każdy produkt biobójczy musi mieć pozwolenie na obrót nadane przez urząd rejestracji. Brak rejestracji to naruszenie prawa.
3. Jak sprawdzić, czy produkt ma aktualne pozwolenie?
Należy odszukać go w wykazie urzędu rejestracji produktów leczniczych, wyrobów medycznych i produktów biobójczych. Wystarczy numer pozwolenia lub nazwa handlowa.
4. Co oznacza kategoria i grupa produktu biobójczego?
To klasyfikacja określająca cel i środowisko zastosowania – np. Grupa 2 to dezynfekcja powierzchni, Grupa 4 to kontakt z żywnością. Te dane muszą być zgodne z przeznaczeniem produktu.
5. Czy produkty powszechne mogą być używane przez firmy sprzątające?
Tylko w ograniczonym zakresie – profesjonalne zastosowanie wymaga produktów z przeznaczeniem dla użytkownika profesjonalnego. W przeciwnym razie może dojść do naruszenia przepisów.
6. Czy można sprzedawać produkty po wygaśnięciu pozwolenia?
Nie – po upływie ważności pozwolenia produkt traci legalność w obrocie i nie może być sprzedawany ani stosowany. Niezależnie od daty produkcji.
7. Czy jedna substancja może występować w różnych produktach?
Tak – np. kwas nadoctowy występuje w wielu środkach, ale każdy z nich ma inne stężenie, przeznaczenie i numer pozwolenia. Dlatego liczy się pełny kontekst rejestracji.
8. Jakie dokumenty musi posiadać firma używająca takich produktów?
Firma powinna dysponować wykazem używanych produktów wraz z aktualnymi pozwoleniami oraz kartami charakterystyki. To wymagane podczas kontroli sanepidu lub inspekcji pracy.
